SDH (Synchronous Digital Hierarchy)
Kesintisiz İletimin Adı: Radyolink

Radyolink (R/L); kablosuz ortamda elektro-manyetik alan yardımı ile ses, görüntü ve bilgi işaretlerinin taşınması diye kısaca açıklayacağımız bir sistem. İletim ortamı hava… Telefon santralarını birbirine bağlayan ve ana transmisyonu sağlayan ortamlardan biri. A merkezinden B merkezine taşınacak olan sinyalin, optik görüş imkanı olan antenlerce elektro-manyetik alanda alıcı, verici olarak taşınması prensibine dayanıyor.

Ülkemizde uzak mesafe haberleşmesinde R/L sistemlerine kadar sadece çıplak havai hatlar kullanıldı. Türkiye 1954 yılında NATO’ya girmesiyle, NATO alt yapı yatırımlarından yararlanma imkanına da sahip oldu. Bu yolla bazı transmisyon sistemleri, havai hat kuranportör sistemleri sağlandı. İlk R/L sistemi İzmir (Yamanlar) ile Yunanistan arasında 1959 yılında çalışmaya başladı. Büyük R/L sistemi, Kuzey R/L şebekesi isimli bir projenin geliştirilmesiyle 1958 yılında Türkiye’ye geldi ve 1961’de işletmeye açıldı. Ve daha sonra bunu başka R/L cihazları izledi. Böylece, 20- 30 metre aralıklarla dikili direkler üzerinde kurulu havai hatlarla sağlanan haberleşme, daha sonra ucuz, güvenli, kaliteli , doğanın olumsuz şartlarından etkilenmeyen R/L’ler üzerinden sağlanmaya başlandı.

Radyolinkler özellikle coğrafi koşulların zorlu olduğu yerlerde, ilçe merkezlerinin bağlantısında, fiber optik sistemin yedeklenmesinde ve hücresel iletişimde yoğun merkezlerde kullanılıyor. Omurga yapısında, şehiriçi metropol ağyapıda tüm iletim, fiber üzerinden gerçekleştiriliyor. Şehirlerarasında; il ve ilçe merkezleri arasında ise hem radyo hem fiber optik ortam kullanılıyor.

Kablolu sistemle karşılaştırıldığında ilk dikkat çeken özelliği, R/L’nin işletme sorununun olmaması… 10 kilometreden 70-80 kilometre mesafe -güçlendiricilerle bu mesafe de artırılabiliniyor- ile kurulması; bakım ve işletmesi açısından değerlendirildiğinde büyük avantajlar sağlıyor. Öncelikle ucuz ve daha az insan gücüne ihtiyaç duyuluyor, uzaktan sistem denetlenebiliyor ki, o anlamda da ekonomik. Kırsal alanlarda ve düşük kapasiteli yerlerde fiber optik haberleşme şebekesinin işletme maliyeti ile yatırım maliyeti son derece yüksek. Yer altı kazı çalışması yapılması zorlu yerleşim yerlerinde kullanılan 5- 10 kilometrelik kablonun hem işletmesi zor, hem de o kablonun ve teçhizatın maliyeti 4-5 kat daha fazla radyolink sitemin maliyetinden. Bu nedenle ana transmisyon planlamasında, bu tip yerlere; işletmeciliğini kolay yapmak, hızla tesis etmek amacıyla R/L sistemi tercih ediliyor.

Türk Telekom’un yurt genelinde 335 radyolink istasyonu var. Bu istasyonlarda hem analog sistemler hem de digital sistemler çalışıyor. Toplam alıcı verici sayısı 11 bin 26 adet, bunun 7 bin 500 adedi digital. analog radyolink sistemler üzerinde trafik yok denecek kadar az. Yaklaşık olarak da 5 bin adet merkez radyolink sistemi ile çalışıyor. Ayrıca 2002 yılında Türk Telekom yaklaşık 500 köy santralinin digital yoldan radyolinkle irtibatını sağlamayı da hedefliyor.